Koellast handleiding

Introductie

Deze handleiding legt uit hoe koellast berekeningen in Gebouwprestatie opgesteld kunnen worden. Het doel van de berekening is het bepalen van de maximale koellast (benodigd koelvermogen).

De gebruikte rekenmethodiek is gebaseerd op:

ISSO Kleintje Koellast 2010/2017
ISSO 8
Handboek Installatietechniek §2.5

De rekenperiode voor de koellast berekening is mei tot en met september, 24 uren per maand.

Starten met de berekening

De workflow vormt de leidraad in deze handleiding.
Maak een berekening aan met de Koellast template of voeg een Koellast rekenopdracht toe aan je project bij Definieer rekenopdrachten.

Rekenopties

Projectbibliotheek | Definieer rekenopdrachten

Bij de rekenopties zijn een aantal algemene instellingen beschikbaar. De belangrijkste invoer komt hieronder aan bod.

Rekenopties Koellast

Publicatie: Keuze voor publicatie versie. Standaard wordt gerekend met de meest recente versie.

Warmtestromen aangrenzende ruimten: Deze invoer geeft de mogelijkheid om uitgebreider te rekenen dan Kleintje Koellast. In Kleintje Koellast worden warmtewinsten en verliezen naar andere panden niet meegenomen in de berekening. Selecteer hiervoor de optie Niet meerekenen. Als dit wel gewenst is, dan is er de mogelijkheid om te rekenen met warmtewinst of warmtewinst en verlies. Deze waarde wordt opgeteld bij de interne lasten.

Gebruik zonwering: Met deze optie kan in één keer alle zonwering aan- of uitgezet worden, ongeacht wat er bij Bouwkundig | Zonwering is opgegeven. Standaard staat deze op Ja.

Bereken met gebouwrotatie: Roteer het gebouw in graden [º]. De ingevoerde waarde zal opgeteld worden bij de oriëntatie van alle vlakken, ook indien het gebouw een 3D model uit Modeller is.

Standaardwaardes voor Koellast

Deze waardes zullen de default waardes definiëren voor alle ruimtes in de berekening en kunnen per ruimte overschreven worden.

Maximum binnentemperatuur: De maximale ontwerpbinnentemperatuur. De waarde kan overschreven worden per ruimte in de workflow bij Installaties | Installaties definiëren en koppelen.

Maximum temperatuurstijging: De maximum temperatuurstijging ten opzichte van de maximale ontwerpbinnentemperatuur. De waarde kan overschreven worden per ruimte in de workflow bij Installaties | Installaties definieren en koppelen.

Absolute luchtvochtigheid: De standaard waarde is 8 g/kg. De waarde kan overschreven worden per ruimte in de workflow bij Installaties | Installaties definiëren en koppelen.

Specifiek werkzame massa: De specifiek werkzame massa (SWM) van een vertrek is de som van de werkzame massa's (het deel van de massa dat bijdraagt aan de accumulatie) van de wanden (en vloer en plafond/dak) gedeeld door de totale inwendige vertrekoppervlakte. De specifiek werkzame massa kan per ruimte overschreven worden bij Bouwkundig | Thermisch werkzame massa.

Constructies

Projectbibliotheek | Constructies

Voor een koellast berekening moeten de constructies van het gebouw opgegeven worden. Voor dit type berekening maakt het niet uit welke rekenmethode wordt gehanteerd. Details omtrent het aanmaken van constructies en het berekenen van R_c-waarden is in een afzonderlijke handleiding beschreven. Zie hiervoor Handleiding Rc-waardeberekening of Handleiding U-waardeberekening.

Hieronder wordt de belangrijke invoer voor Koellast behandeld:

Algemeen

Invoer wandcategorie: Kies een methode hoe de wandcategorie wordt bepaald. De indeling in categorieën van de wanden zijn terug te vinden in ISSO Kleintje Koellast uit tabel 3.21.

Uit buiten- en binnenblad: Geef het buitenblad en indien nodig het binnenblad op. Op basis hiervan wordt de wandcategorie bepaald.
Uit massa materiaallagen: de wandcategorie wordt bepaald aan de hand van de materiaallagen. Alleen mogelijk indien de Rekenmethode op Op basis van materiaallagen staat.
Eigen invoer: selecteer handmatig de wandcategorie.

Buitenblad/binnenblad: selecteer het buiten- en binnenblad van de constructie. Deze optie is mogelijk indien bij Invoer wandcategorie optie 1 is geselecteerd.

Wandcategorie: selecteer de wandcategorie. Deze invoer kan aangepast worden indien bij Invoer wandcategorie optie 3 is geselecteerd.

Zon absorptiecoëfficient: De zonabsorptiecoëfficiënt geeft aan welk deel van de invallende zonnestraling door een oppervlak wordt geabsorbeerd. Een dimensieloze waarde tussen 0 en 1. Klik op de drie puntjes om default waardes te selecteren. Deze invoer is niet nodig indien de Rekenmethode op Op basis van materiaallagen staat, als het om glasconstructies gaat of als de constructie niet aan buiten grenst.

Let op! De opgegeven rc-waarde heeft in de Koellast berekening beperkte invloed. De invloed van de constructies wordt ook bepaald door de opgegeven thermische massa en de wandcategoriën.

Modeller

Schematisering | Indeling gebouw

Gebouwprestatie biedt de mogelijkheid om een koellast op te stellen op basis van handmatige invoer of een 3D-gebouwmodel. Indien gekozen wordt voor een 3D model, selecteer hier Modeller.

Overzicht gebouw

Schematisering | Overzicht gebouw

In deze stap in de workflow worden alle ruimtes en hun eigenschappen getoond. Voor ruimtes waar er kan worden gekookt, zet de invoer Opstelplaats kooktoestel op Ja. Dit heeft invloed op het bepalen van de ventilatiehoeveelheid.

Infiltratie

Bouwkundig | Infiltratie

De infiltratie van het gebouw kan opgegeven worden bij Invoer infiltratie. De mogelijkheden zijn Per gebouw of Regeling per ruimte. Indien voor Regeling per ruimte wordt gekozen, moet deze bij elke ruimte worden opgegeven. Voor richtwaarden voor de qv10;kar zie tabel 3.23 in ISSO Kleintje Koellast.

Tip! Gebruik groepsaanpassing om de infiltratie in één keer voor meerdere ruimtes aan te passen.

Thermisch werkzame massa

Bouwkundig | Infiltratie

Bij de rekenopties kan een standaard werkzame massa opgegeven worden voor het hele gebouw. Bij deze stap in de workflow kan er per ruimte gekozen worden om een Eigen invoer op te geven en af te wijken van de standaard waarde.

Beschaduwingselementen

Bouwkundig | Infiltratie

In dit overzicht kan er bij transparante vlakken de beschaduwingen aangegeven worden. Het is mogelijk deze handmatig of vanuit de Modeller te laten berekenen. Staat de invoer 'Gebruik beschaduwingsinformatie vanuit Modeller' op 'Nee', zie dan de volgende beschrijving hoe je deze aanpast Doorrekenen Daglicht berekening inclusief beschaduwingselementen, zoals overstekken en balkons.

Bij handmatige invoer kan de hoogte en diepte aangegeven worden van overstekken. Deze afstanden worden gemeten vanaf de buitenzijde van het glasvlak.

Let op! De beschaduwingen zijn in Koellast gelimiteerd tot horizontale beschaduwingen. Om de invloed van vertical beschaduwingen toch mee te nemen kan de g-waarde van het glas of zonwering aangepast worden.

Zonwering

Bouwkundig | Zonwering

In dit overzicht kan zonwering toegevoegd worden. Volg hiervoor de volgende stappen:

Klik op het zon icoontje om nieuwe zonwering toe te voegen.
Geef deze een aanduiding/beschrijving.
Geef met positie aan of het buiten- of binnenzonwering is.
De doorlaatfactor bepaalt de hoeveelheid zonlicht dat door de zonwering niet geblokkeerd wordt.

Installaties definiëren en koppelen

Installaties | Installaties definiëren en koppelen

In dit overzicht worden de koel- en ventilatiesystemen gedefinieerd en aan de desbetreffende ruimtes gekoppeld.

Voeg nieuwe koel- en ventilatiesystemen toe door op Nieuw te klikken. Let op dat er voor ventilatiesystemen gedefinieerd moet worden wat de systeemgrenzen zijn (het maximum debiet staat standaard op nul).

Klik op een van de ruimtes om de condities te definieren.

Installaties

Bepaling vereist ventilatiedebiet: Geef de ventilatiehoeveelheid aan. Standaard staat deze op Bbl/Bouwbesluit eisen, welke worden bepaald door de gebruiksfuncties van de ruimtes. Deze kan ook aangepast worden naar eigen invoer. Ook het toevoer- en afvoerdebiet kan aangepast worden.

Ontwerpcondities

Op ruimteniveau kunnen de condities aangepast worden die zijn opgegeven bij de Standaardwaardes uit de rekenopdracht. Selecteer Eigen invoer om deze aan te passen.

Interne lasten

Interne last | Interne lasten

In dit overzicht kunnen de interne lasten gedefinieerd worden en aan de desbetreffende ruimtes gekoppeld worden. Daarnaast worden de jaaroverzichten hier toegevoegd.

Interne lasten

Koppel in het overzicht de interne lasten aan de desbetreffende ruimtes. De interne lasten kunnen berekend worden per apparaat/persoon/lichtgroep, per m2 of als eigen invoer ingegeven worden.

Jaaroverzicht interne last

De jaaroverzichten zijn de dagpatronen van de percentage aanwezige personen, lichtgroepen en apparaten. Deze aanwezigheid percentages hebben invloed op de uiteindelijke hoeveelheid interne last. Selecteer een dagpatroon bij Standaard dagpatroon of bij Maandoverzicht koellast als deze per maand anders dient te zijn.